بهره‌مند مىشدند . يادم هست كه استاد در بحث « خلقت » انسان نخستين ، براى آگاهى از آخرين تئورىهاى علمى ، كتاب « خلقت انسان » مرحوم دكتر سحابى را از من خواستند كه نسخه‌اى را خود مرحوم دكتر سحابى داده بودند ، خدمت‌شان دادم و ايشان در جلد 6 تفسير الميزان ، بحث مشروحى را بر اين موضوع اختصاص دادند كه در واقع بيشتر ، نقد نظريات جديد در كتاب آقاى دكتر سحابى بود - بدون ذكر نام ايشان - ولى بعدها مرحوم دكتر سحابى هم در رسالهء مستقلى كه چاپ كرد ، به نقد ديدگاه‌هاى علامه پرداخت . . . . باز يادم هست كه مرحوم علامه ، طىّ نامه‌اى ، كتاب ذوالقرنين يا كوروش كبير ، تأليف مولانا ابوالكلام آزاد ، ترجمه آقاى دكتر محمّدابراهيم باستانى پاريزى را از ايشان خواست و پس از وصول كتاب به علامه ، اعلام وصول آن را - طبق يادآورى استاد باستانى پاريزى در مقدمه چاپ پنجم كتاب ، صفحه 13 - به اين‌جانب محوّل فرمودند و از كتاب ايشان هم در بحث « ذوالقرنين » در تفسير الميزان استفاده كرده و به عنوان خلاصهء نظرات ابوالكلام آزاد نقل كردند . س : در همهء زمينه‌ها صحبت شد ، جز « سياست » ، آيا استاد علامه هم در مسايل سياسى ، به ويژه پس از حوادث 15 خرداد ، دخالتى مىنمود و يا هماهنگى داشت و يا سكوت مىكرد ؟ ج : استاد علامه به معنى مصطلح در عرف جامعه كنونى ما ، يك شخصيت « سياسى » نبود ، ولى اين به معنى عدم اهتمام ايشان به مسايل جامعه و مردم نيست . پيش از حوادث 15 خرداد و در مسايل مربوط به